Dywany plemienne tkane przez lud Afshar, turkijską ludność Iranu o półkoczowniczej przeszłości, której ośrodki tkackie leżą m.in. w okolicach Kermanu. W rejonie Bijaru tkacze Afshar wykonują wiele dywanów Bijar w stylu warsztatowym, dlatego nazwa Afshar może się pojawiać także na wyrobach z Bijaru. Dywany Afshar mają zwykle rozmiary od małych do średnich i wzory geometryczne lub stylizowane kwiatowe.
Dywany z miasta Bijar w prowincji Kurdystan w północno-zachodnim Iranie oraz z okolicznych wsi; nazwa obejmuje zarówno drobne, jak i grube dywany z podwójnym wątkiem, tkane przez plemiona kurdyjskie, a w warsztatach przez tkaczy Afshar. Zwane „żelaznymi dywanami” Iranu, należą do najcięższych w stosunku do rozmiaru: podwójny wątek, węzły symetryczne (tureckie) i mocno zbijane rzędy, często przy wełnie utrzymywanej w stanie mokrym, dają grube, gęste runo. Wzory sięgają od kwiatowych, herati i medalionowych po geometryczne, czerpiąc zarówno z wzorów Isfahanu i Kashanu, jak i ze źródeł rosyjskich, kaukaskich i europejskich (m.in. bukiet róż w stylu francuskim), a utrzymane są w nasyconych, szlachetnych odcieniach rdzawego, czerwonego, beżowego i granatowego. Bijary to często niewielkie formaty lub chodniki, duże rozmiary należą do rzadkości, a płasko tkane końce i frędzle są zwykle plecione.
Etap ręcznego wiązania dywanu, w którym tkacz po ukończeniu każdego rzędu węzłów i wątku dobija ten rząd do wcześniejszych rzędów ubijakiem, by ciasno upakować runo. Im mocniej dywan jest ubijany, tym gęstszy i trwalszy wychodzi: tkacze Bakhtiari i Bijar słyną ze szczególnie mocnego ubijania, a tkacze z Bijaru często utrzymują wełnę wilgotną, aby wątek i węzły dało się dobijać z jeszcze większą siłą. Ponieważ siła, z jaką tkacz ubija, zmienia się też w czasie, jest to jedna z przyczyn, dla których dywany ręcznie wiązane nie są idealnie symetryczne.
Dywany tkane na Kaukazie, górzystym regionie między Morzem Czarnym a Kaspijskim, którego południowa część leży w dzisiejszej Armenii, Gruzji i Azerbejdżanie; dywany Kazak zaczęto tam tkać w XIX wieku. Określenia tego używa się dla geometrycznego, plemiennego z wyglądu tkactwa regionu, najlepiej znanego z dywanów Kazak z dużymi medalionami, rozetami i symbolami plemiennymi, a często opisuje ono także wzory, do których nawiązują tkacze z innych okolic, jak w niektórych dywanach Quchan, Mehraban i Bijar. Dzisiejsze dywany Kazak z Pakistanu odtwarzają tę tradycję.
Dywany tkane przez plemiona i mieszkańców wsi kurdyjskich w Iranie. Na zachodzie dywany Bijar pochodzą z prowincji Kurdystan i są gęste oraz dwuwątkowe, a dywany Senneh — z kurdyjskich wsi tkackich wokół Sanandadżu. Na północnym wschodzie, na północ od miasta Mashhad, dywany Quchan tkają plemiona kurdyjskie, które Safawidowie osiedlili w XVI wieku, by strzegły granicy; ich wzory nawiązują do anatolijskich stron rodzinnych. Tkacze kurdyjscy słyną z tego, że potrafią zestawiać mocne barwy bez dysonansu, a kurdyjskie dywany plemienne z szerszej okolicy Hamadanu są zwykle jednowątkowe.
Dywan, w którym runo łączy jedwab i wełnę: zwykle przeważa wełna, a jedwabną przędzę wiąże się w wybranych detalach, takich jak motywy kwiatowe, by dodać blasku i wyostrzyć wzór. Jedwab jest cieńszy od wełny i pozwala wiązać gęściej, dlatego gęstość węzłów wynosi mniej więcej od 400 do 700 węzłów na cal kwadratowy (około 6200–10 850 na 10 × 10 cm) na podstawie bawełnianej oraz od 500 do 1000 (około 7750–15 500) na podstawie jedwabnej, choć w dywanach Nain, niemal zawsze na bawełnie, spada ona niżej w grubszych klasach la, w których wyższa liczba la oznacza mniej węzłów. Wełna sprawia, że runo pozostaje grube i trwałe, a cena niższa niż w dywanach z czystego jedwabiu, choć wyższa niż w dywanach wyłącznie wełnianych. Takie dywany powstają w Tabriz, Nain, Mashhad, Bijar, Isfahan i Qom, a runo zwykle przycina się krótko, by uwydatnić detal.
Liczba węzłów na jednym calu kwadratowym dywanu wiązanego ręcznie (KPSI, od ang. knots per square inch; 1 KPSI to około 15,5 węzła na 10 × 10 cm), liczona linijką na spodzie dywanu przez pomnożenie liczby węzłów na calu wysokości przez liczbę węzłów na calu szerokości i uśredniana z dwóch lub trzech miejsc. Więcej węzłów daje ostrzejszy rysunek, a przy innych czynnikach bez zmian także nieco większą trwałość i wyższą cenę, ale sama gęstość nie przesądza o jakości: dywany Heriz i Bijar są trwałe przy niskiej i średniej gęstości węzłów, natomiast kwiatowe wzory krzywoliniowe rozmywają się, gdy węzłów jest za mało. Orientacyjne wartości: poniżej około 80 w grubo tkanych dywanach plemiennych, takich jak Gabbeh i Qashqai; 120–225 w wielu dywanach wiejskich; 300–700 w drobno wiązanych dywanach miejskich, takich jak Nain i Isfahan; 600–1000 i więcej w dywanach Qom z czystego jedwabiu.
Ilustracja wygenerowana: powiększony model splotu płóciennego ze sznurków.
Dwa systemy nitek tworzące podstawę dywanu: osnowa, czyli pionowe nitki naciągnięte na krosno jako pierwsze, oraz wątek, czyli poziome nitki przeprowadzane przez osnowę między rzędami węzłów. Podstawa jest zwykle bawełniana, choć w dywanach plemiennych i starszych często spotyka się wełnę, a w bardzo drobnych — jedwab. Dywany jednowątkowe, standardowe w szerszej okolicy Hamadan, mają na spodzie zygzakowate rzędy białych punktów osnowy i cieńsze runo, natomiast konstrukcja z podwójnym wątkiem, standardowa w drobnych, gęsto tkanych dywanach oraz w dywanach Bijar i Heriz, osnowę ukrywa i daje grubsze, gęstsze runo. Końce osnowy tworzą frędzle, a dodatkowe rzędy wątku na obu końcach tworzą płasko tkany pas kilimowy, który zabezpiecza runo.
Pas na każdym z krótszych końców dywanu wiązanego, między ostatnim rzędem runa a frędzlami, tkany wyłącznie wątkiem. Tkacz przeprowadza tam przez osnowę kilkakrotnie dodatkowy wątek, bez węzłów, aby zabezpieczyć runo i nadać końcom ściślejsze, mocniejsze wykończenie. Jest to szczegół wykończeniowy dywanu z runem, a nie odrębny dywan kilim; frędzle, które trzeba ukryć, można podwinąć i przywiązać do tego pasa od spodu. W dywanach Bijar frędzle na tym końcu są często zaplecione.
Konstrukcja, w której między kolejnymi rzędami węzłów przez osnowę przeprowadza się dwie nitki wątku zamiast jednej. Podwójny wątek przykrywa podstawę, dlatego na spodzie drobno i ściśle tkanego dywanu widać tylko węzły i wątek, bez białych punktów osnowy, które zdradzają dywan z pojedynczym wątkiem, a sam dywan jest grubszy, gęstszy i cięższy. Typowymi dywanami dwuwątkowymi są Bijar i Heriz, podobnie jak w ogóle drobno tkane dywany perskie.
Najwyższa z czterech klas wysokości runa w schemacie jednego ze sprzedawców, od około 12,7 do 15,9 mm (1/2–5/8 cala), mierzona od spodu dywanu do czubków runa. Daje pod stopami wrażenie miękkości, amortyzacji i przytulności, a zwykle towarzyszą mu większe, śmielsze wzory, gdyż dywany o mniejszej gęstości węzłów nie wymagają krótkiego przycinania, by rysunek był ostry. Razem z runem średnim poleca się je do ruchliwych salonów, korytarzy, wejść i pod ciężkie meble, wymaga jednak większego prześwitu pod drzwiami i dłużej schnie w wilgotnych pomieszczeniach. Zwykle mają je dywany Heriz, Mashhad, Sarouk, Bijar, Zanjan i Gabbeh.
Dywan-wzornik: mały egzemplarz tkany nie na podłogę, lecz jako trójwymiarowa próbka wzoru, ukazująca fragmenty bordiur, medalionów i motywów pola, które warsztat mógł łączyć w dywany pełnowymiarowe. Będąc w istocie katalogiem tkacza w postaci dywanu, vagireh pozwalał wzorom mistrzowskim wędrować od wsi do wsi bez udziału papieru. Dawne egzemplarze, zwłaszcza z Bijaru, są dziś poszukiwanymi obiektami kolekcjonerskimi same w sobie.
Klasyczny wzór perski oparty na rombie powtarzanym na całym polu, z małym kwiatem lub liśćmi wewnątrz każdego rombu i wygiętymi liśćmi po jego bokach; liście odczytuje się jako stylizowane ryby, które podobno krążą wokół lotosu. Nazwa pochodzi od Heratu, miasta w Afganistanie, w którym wzór ma podobno swoje źródło; nazywa się go też wzorem rybim, a mahi oznacza po persku „rybę”. Należy do trzech głównych rodzin wzorów; tkany jest jako wzór allover albo wokół medalionu centralnego, z rombami wewnątrz i na zewnątrz niego, a czasem występuje jako wąska bordiura. Często spotyka się go w dywanach Tabriz, Sarouk, Mashhad, Moud, Bijar, Hamadan, Abadeh, Zanjan, Kerman i Kashan.
Motyw kwiatowy z bukietami róż, spotykany w dywanach Bijar i zapożyczony z dywanów francuskich. Sięga XIX wieku, gdy odrodzenie tkactwa dywanowego w Iranie czerpało inspirację z Europy, i jest jednym z kilku wpływów zewnętrznych na wzornictwo dywanów Bijar, obok dywanów z Isfahanu i Kashanu oraz wzorów rosyjskich i kaukaskich.
Dywany plemienne tkane przez koczowniczych tkaczy w regionie Zanjan na zachodzie Iranu, w pobliżu ośrodków tkackich Bijar i Hamadan. Niewielkie, przenośne krosna, rozstawiane na zimowych równinach, ograniczają większość dywanów do około 1,2 × 1,8 m (4 × 6 stóp) lub mniej. Podstawa jest zwykle bawełniana, a runo z wełny własnych owiec tkaczy tworzy wzory geometryczne lub herati, z beżem, głęboką czerwienią i błękitem jako barwami głównymi; starsze dywany często mają medalion centralny obramowany drugim, sześciokątnym medalionem. Dywany pod wpływem Bijaru mają wytrzymałe runo niemal tak grube jak w prawdziwym Bijarze, dlatego uchodzą za jego alternatywę; dywany pod wpływem Hamadanu nawiązują do wzorów i barw Hamadanu, z runem nieco cieńszym niż w dywanach Hamadan.