Przedsiębiorstwo tkackie organizacji charytatywnej zarządzającej sanktuarium imama Rezy w mieście Mashhad w Iranie. Zaczynało jako niewielka wytwórnia tkająca głównie dla sanktuarium, a na początku lat 80. XX wieku (około cztery lata po rewolucji irańskiej) wyrosło na dużego producenta dywanów Mashhad: podobno ponad 6000 m² rocznie (około 65 000 stóp kwadratowych), przy pracy ponad 500 rzemieślników. Znane jest ze specjalnych barwników, opisywanych jako naturalne barwniki roślinne, dających głębokie czerwienie i błękity. Dywany opatrzone jego sygnaturą często przeznaczano do sanktuariów albo zamawiano jako dary.
Motyw w kształcie kropli z zagiętym górnym czubkiem, od stuleci wszechobecny w tkactwie perskim i kaszmirskim. Perskie słowo oznacza „krzew” lub „krzak” (niekiedy tłumaczone jako „pączkujący kwiat lub roślina”), a motyw symbolizuje wzrost i odrodzenie; odczytuje się go też jako cyprys, który gnie się na wietrze, lecz rzadko się łamie, jako płomień, nasiono, szyszkę albo stylizowany migdał. Gdy na początku XIX wieku tkacze ze szkockiego miasta Paisley zaczęli naśladować szale kaszmirskie, boteh stał się na Zachodzie znany jako „paisley”, od nazwy tego miasta. Na dywanach powtarza się zwykle na całym polu, zwłaszcza w dywanach Tabriz, Sarouk, Kerman, Mashhad i Malayer.
Dywany plemienne tkane przez Beludżów z pogranicza północno-wschodniego Iranu i Afganistanu, którzy sprzedają je na bazarze w mieście Mashhad z braku nabywców w okolicy. Wzory łączą wpływy tureckie, perskie i kaukaskie, a najbliższe są starszemu tkactwu turkmeńskiemu: powtarzające się gule (kwiaty osadzone w ośmiokątach), boteh, motywy drzewa życia i wzory modlitewne, przeważnie na polu ciemnogranatowym, czerwonym lub brązowym, z akcentami w kolorze kości słoniowej i ciemnofioletowymi, choć nowsze dywany są jaśniejsze. Cienkie runo jest wełniane, zwykle na wełnianej podstawie. Ponieważ tkacze wciąż się przemieszczają i nie mogą rozstawiać dużych krosien, dywany są małe, zwykle 1,2 × 1,8 m (4 × 6 stóp), 1,5 × 2,1 m (5 × 7 stóp) lub mniejsze, a chodniki mają zaledwie około 3–3,7 m (10–12 stóp) długości i 0,46–1,5 m (1,5–5 stóp) szerokości.
Dywany tkane przez plemiona i mieszkańców wsi kurdyjskich w Iranie. Na zachodzie dywany Bijar pochodzą z prowincji Kurdystan i są gęste oraz dwuwątkowe, a dywany Senneh — z kurdyjskich wsi tkackich wokół Sanandadżu. Na północnym wschodzie, na północ od miasta Mashhad, dywany Quchan tkają plemiona kurdyjskie, które Safawidowie osiedlili w XVI wieku, by strzegły granicy; ich wzory nawiązują do anatolijskich stron rodzinnych. Tkacze kurdyjscy słyną z tego, że potrafią zestawiać mocne barwy bez dysonansu, a kurdyjskie dywany plemienne z szerszej okolicy Hamadanu są zwykle jednowątkowe.
Dywan perski wykonany w mieście, często w warsztacie; jedna z trzech rodzin (miejskie, wiejskie, plemienne), na które zwykle dzieli się dywany perskie. Tkacze pracują zazwyczaj według rysunkowego planu przygotowanego przez projektanta, pod kierunkiem doświadczonych tkaczy lub mistrzów, a warsztat może kupić wełnę hurtowo i ufarbować ją całą naraz, dlatego standardy są bardziej rygorystyczne niż w tkactwie wiejskim i plemiennym, opartym na pamięci. Dywany miejskie osiągają zwykle największą gęstość węzłów oraz najszerszy wachlarz rozmiarów, barw i wzorów, najczęściej kwiatowych (Tabriz, Kashan, Isfahan, Kerman, Nain, Mashhad, Sarouk). Pochodzenie z warsztatu zwykle świadczy o wyższej jakości, ale nie każdy dywan warsztatowy jest sygnowany.
Dywan, w którym runo łączy jedwab i wełnę: zwykle przeważa wełna, a jedwabną przędzę wiąże się w wybranych detalach, takich jak motywy kwiatowe, by dodać blasku i wyostrzyć wzór. Jedwab jest cieńszy od wełny i pozwala wiązać gęściej, dlatego gęstość węzłów wynosi mniej więcej od 400 do 700 węzłów na cal kwadratowy (około 6200–10 850 na 10 × 10 cm) na podstawie bawełnianej oraz od 500 do 1000 (około 7750–15 500) na podstawie jedwabnej, choć w dywanach Nain, niemal zawsze na bawełnie, spada ona niżej w grubszych klasach la, w których wyższa liczba la oznacza mniej węzłów. Wełna sprawia, że runo pozostaje grube i trwałe, a cena niższa niż w dywanach z czystego jedwabiu, choć wyższa niż w dywanach wyłącznie wełnianych. Takie dywany powstają w Tabriz, Nain, Mashhad, Bijar, Isfahan i Qom, a runo zwykle przycina się krótko, by uwydatnić detal.
Dywany z Kashmar, miasta w północno-wschodnim Iranie niedaleko Mashhad, którego tkacze dostarczają gotowe dywany na rynek w Mashhad. Mniej znane niż dywany z Tabriz, Mashhad czy Kashan, są często niedoceniane w stosunku do swojej jakości: mają dobrą wełnę, często dużą gęstość węzłów i barwniki roślinne, a to wszystko w umiarkowanej cenie. Barwy to miękkie, ziemiste tony: brązowawy krem, jasny i ciemny błękit, pomarańcz, brąz i charakterystyczny róż. Typowe wzory to medalion z narożnikami i bordiurą, czasem z wazonami zamiast kwiatów, oraz wzory ogrodowe w kwaterach, z których każda ukazuje scenę, na przykład jezioro z drzewami, drzewo życia lub jelenie w lesie. Runo jest cienkie do średniego. Nie mylić z Kaszmirem.
Perskie dywany miejskie z Mashhad, drugiego co do wielkości miasta Iranu, na północnym wschodzie kraju, gdzie tkactwo zaczęło się w późnym średniowieczu. Słyną z wysokiej gęstości węzłów (zwykle powyżej 250 KPSI, czyli węzłów na cal kwadratowy, co daje około 39 na cm², a wyjątkowo blisko 1000, czyli około 155 na cm², na jedwabnej podstawie) i misternych wzorów kwiatowych w układzie medalionowym, medalionowo-narożnikowym lub allover, w barwach winnej czerwieni lub burgundu, głębokiego błękitu, zieleni i kremu. Runo jest wełniane, na bawełnianej podstawie, i wyższe niż w większości dywanów miejskich; jedwabna podstawa zdarza się rzadko, a w nowszych dywanach jedwabno-wełnianych jedwab wchodzi w skład runa. Dywany zamkniętego już warsztatu Saber są dziś poszukiwane przez kolekcjonerów, a Astan Quds Razavi pozostaje dobrze znaną nazwą.
Dywany ze wschodniego Iranu, które niektórzy sprzedawcy oferują pod nazwą Moud Mashad, zaliczając je do dywanów Mashhad. Zwykle mają wzór herati w beżu, błękicie, rdzy i czerwieni i często są sygnowane przez wytwórcę. Podstawa jest bawełniana; starsze egzemplarze mają zwykłe runo wełniane, a wiele nowszych ma runo jedwabno-wełniane.
Dywany plemienne tkane przez kurdyjskich tkaczy w okolicach Quchan, na północ od miasta Mashhad w północno-wschodnim Iranie, w regionie przygranicznym, gdzie władcy Safawidów osiedlili plemiona kurdyjskie, by pomagały strzec granicy. Podstawa z wełny lub z sierści koziej niesie wełniane runo o gęstości około 186 000 węzłów na metr kwadratowy (około 120 na cal kwadratowy), wysokiej jak na wyroby plemienne. Geometryczne wzory z medalionem lub allover na polach w mocnej czerwieni, błękicie lub kolorze kości słoniowej przypominają dywany kaukaskie, a przede wszystkim anatolijskie, ponieważ przodkowie tkaczy pochodzili z Anatolii. Niewielkie krosna ograniczają rozmiary do małych i średnich, rzadko powyżej 1,8 m (6 stóp) szerokości i 4 m (13 stóp) długości.
Najwyższa z czterech klas wysokości runa w schemacie jednego ze sprzedawców, od około 12,7 do 15,9 mm (1/2–5/8 cala), mierzona od spodu dywanu do czubków runa. Daje pod stopami wrażenie miękkości, amortyzacji i przytulności, a zwykle towarzyszą mu większe, śmielsze wzory, gdyż dywany o mniejszej gęstości węzłów nie wymagają krótkiego przycinania, by rysunek był ostry. Razem z runem średnim poleca się je do ruchliwych salonów, korytarzy, wejść i pod ciężkie meble, wymaga jednak większego prześwitu pod drzwiami i dłużej schnie w wilgotnych pomieszczeniach. Zwykle mają je dywany Heriz, Mashhad, Sarouk, Bijar, Zanjan i Gabbeh.
Warsztat dywanowy z Mashhad, opisywany jako bardzo słynny, znany przede wszystkim jako miejsce, w którym Khalil Khadivi zaczynał karierę jako projektant i tkacz, awansował na brygadzistę, po czym w XX wieku założył własny warsztat i własną sygnaturę.
Warsztat z Mashhad, którego założycielem był Khalil Khadivi; zaczynał jako projektant i tkacz w starszym warsztacie Amoghli i awansował na brygadzistę. Będąc jeszcze brygadzistą, tkał na boku kilka własnych dywanów; ich jakość przyciągnęła nabywców, więc założył własny warsztat i własną sygnaturę. Przedkładał jakość nad ilość, a jego dywany są cenione jako bardzo drobne, gęsto tkane i rzadkie; w szczytowym okresie warsztat prowadził około 35 krosien, przy których pracowało kilkudziesięciu ludzi w Mashhad i pobliskich miejscowościach. Później kierował nim jeden z jego synów, a rodzina kontynuuje tę sygnaturę do dziś.
Warsztat tkacki w Mashhad (Mashad) w północno-wschodnim Iranie, założony około połowy XX wieku przez Abbasa Gholi Sabera; znany jest z dużych, wysokiej klasy dywanów o powierzchni zwykle od około 12 m² (mniej więcej 129 stóp kwadratowych, czyli 10 × 13 stóp) wzwyż, tkanych w szczytowym okresie na około sześćdziesięciu krosnach. Niektóre dywany mają jedwabną podstawę, co jest bardzo rzadkie wśród dywanów Mashhad, tkanych zwykle z wełnianym runem na bawełnianej podstawie; jeden taki dywan osiąga podobno prawie 1000 węzłów na cal kwadratowy (około 155 na centymetr kwadratowy). Po śmierci założyciela jego wieloletni majster podobno utrzymał tę samą jakość, lecz przestał dodawać sygnaturę Saber, więc sygnowane dywany Saber są rzadkie, poszukiwane przez kolekcjonerów i osiągają wyższe ceny.
Dawny warsztat z Mashhad (Mashad), którego dywany, już niewytwarzane, trudno znaleźć i uważa się je za obiekty kolekcjonerskie. Typowe egzemplarze mają kremowe tło z delikatnymi wzorami kwiatowymi na bardzo cienkich gałązkach, wzór pokrywający całe pole z ledwie zarysowanym medalionem centralnym oraz miękkie, stonowane barwy, takie jak brzoskwiniowa, błękitna i kremowa. Wełnę opisuje się jako miękką, bogatą w lanolinę wełnę młodych owiec, dzięki której barwy wyglądają na bardziej lśniące. Tkanie podobno ustało najpóźniej w połowie lat 80. XX wieku, ponieważ następne pokolenie nie chciało go kontynuować.
Delikatny, miękki gatunek wełny pozyskiwany z szyi i wewnętrznej warstwy okrywy wełnianej młodych owiec, często z pierwszej strzyży. Wełna kork, natłuszczona naturalną lanoliną, jest w dotyku miękka i sprężysta, a barwom nadaje dodatkowy blask. Wykorzystuje się ją na runo wielu drobnych dywanów miejskich z Isfahanu, Kermanu, Ghom, Tabrizu i Mashhadu, a także w starszych antycznych dywanach Sarouk z krótko przystrzyżonym runem. Spotyka się też zapis „cork” lub „kurk”.
Klasyczny wzór perski oparty na rombie powtarzanym na całym polu, z małym kwiatem lub liśćmi wewnątrz każdego rombu i wygiętymi liśćmi po jego bokach; liście odczytuje się jako stylizowane ryby, które podobno krążą wokół lotosu. Nazwa pochodzi od Heratu, miasta w Afganistanie, w którym wzór ma podobno swoje źródło; nazywa się go też wzorem rybim, a mahi oznacza po persku „rybę”. Należy do trzech głównych rodzin wzorów; tkany jest jako wzór allover albo wokół medalionu centralnego, z rombami wewnątrz i na zewnątrz niego, a czasem występuje jako wąska bordiura. Często spotyka się go w dywanach Tabriz, Sarouk, Mashhad, Moud, Bijar, Hamadan, Abadeh, Zanjan, Kerman i Kashan.