Przedsiębiorstwo tkackie organizacji charytatywnej zarządzającej sanktuarium imama Rezy w mieście Mashhad w Iranie. Zaczynało jako niewielka wytwórnia tkająca głównie dla sanktuarium, a od około 1983 roku wyrosło na dużego producenta dywanów Mashhad, znanego ze specjalnych barwników dających głębokie czerwienie i błękity. Dywany opatrzone jego sygnaturą często przeznaczano do sanktuariów albo zamawiano jako dary.
Motyw w kształcie kropli z wygiętym ku górze czubkiem, od stuleci wszechobecny w tkactwie perskim i kaszmirskim. Perskie słowo tłumaczy się jako „pączkujący kwiat lub roślina”, a motyw symbolizuje wzrost i odrodzenie; odczytuje się go też jako cyprys, który gnie się na wietrze, lecz rzadko się łamie, jako płomień, nasiono, szyszkę albo stylizowany migdał. Gdy w XIX wieku szkockie manufaktury zaczęły naśladować szale kaszmirskie, boteh stał się na Zachodzie znany jako „paisley”, od miasta Paisley. Na dywanach powtarza się zwykle na całym polu, zwłaszcza w dywanach Tabriz, Sarouk, Kerman, Mashhad i Malayer.
Dywany plemienne tkane przez Beludżów, osiadłych wzdłuż granicy północno-wschodniego Iranu i Afganistanu, którzy swoje wyroby sprzedają na bazarze w mieście Mashhad. Wzory łączą wpływy tureckie, perskie i kaukaskie, a najbliższe są tkactwu turkmeńskiemu: powtarzające się gule, boteh, motywy drzewa życia i wzory modlitewne, przeważnie na polu ciemnogranatowym, czerwonym lub brązowym, z akcentami w kolorze kości słoniowej i ciemnofioletowymi, choć nowsze dywany bywają jaśniejsze. Cienkie runo jest wełniane, zwykle na wełnianej podstawie. Wędrujący tkacze nie mogą rozstawiać dużych krosien, dlatego dywany są małe, zwykle 1,2 × 1,8 m (4 × 6 stóp), 1,5 × 2,1 m (5 × 7 stóp) lub mniejsze, a do tego krótkie chodniki.
Dywany tkane przez plemiona i mieszkańców wsi kurdyjskich w Iranie. Na zachodzie dywany Bijar pochodzą z prowincji Kurdystan i są gęste oraz dwuwątkowe, a dywany Senneh — z kurdyjskich wsi tkackich wokół Sanandadżu. Na północnym wschodzie, na północ od miasta Mashhad, dywany Quchan tkają plemiona kurdyjskie, które Safawidowie osiedlili w XVI wieku, by strzegły granicy; ich wzory nawiązują do anatolijskich stron rodzinnych. Tkacze kurdyjscy słyną z tego, że potrafią zestawiać mocne barwy bez dysonansu, a kurdyjskie dywany plemienne z szerszej okolicy Hamadanu są zwykle jednowątkowe.
Dywan perski wykonany w mieście, często w warsztacie; jedna z trzech rodzin (miejskie, wiejskie, plemienne), na które zwykle dzieli się dywany perskie. Tkacze pracują zazwyczaj według rysunkowego planu przygotowanego przez projektanta, pod kierunkiem doświadczonych tkaczy lub mistrzów, a warsztat może kupić wełnę hurtowo i ufarbować ją całą naraz, dlatego standardy są bardziej rygorystyczne niż w tkactwie wiejskim i plemiennym, opartym na pamięci. Dywany miejskie osiągają zwykle największą gęstość węzłów oraz najszerszy wachlarz rozmiarów, barw i wzorów, najczęściej kwiatowych (Tabriz, Kashan, Isfahan, Kerman, Nain, Mashhad, Sarouk). Pochodzenie z warsztatu zwykle świadczy o wyższej jakości, ale nie każdy dywan warsztatowy jest sygnowany.
Dywan, w którym runo łączy jedwab i wełnę: zwykle przeważa wełna, a jedwabną przędzę wiąże się w wybranych detalach, takich jak motywy kwiatowe, by dodać blasku i wyostrzyć wzór. Jedwab pozwala wiązać drobniej, dlatego gęstość węzłów wynosi mniej więcej od 400 do 700 węzłów na cal kwadratowy (około 6200–10 850 na 10 × 10 cm) na podstawie bawełnianej oraz od 500 do 1000 (około 7750–15 500) na podstawie jedwabnej. Wełna sprawia, że runo pozostaje grube i trwałe, a cena niższa niż w dywanach z czystego jedwabiu. Takie dywany powstają w Tabriz, Nain, Mashhad, Bidjar, Isfahan i Qom, a runo zwykle przycina się krótko, by uwydatnić detal.
Dywany z Kashmar, miasta w północno-wschodnim Iranie niedaleko Mashhad, którego tkacze dostarczają gotowe dywany na rynek w Mashhad. Mniej znane niż dywany z Tabriz, Mashhad czy Kashan, są często niedoceniane w stosunku do swojej jakości. Dobra wełna i barwniki roślinne dają miękkie, stonowane, ziemiste tony: brązowawy krem, jasny i ciemny błękit, pomarańcz, brąz i charakterystyczny róż. Typowe wzory to medalion z narożnikami i bordiurą, czasem z wazonami zamiast kwiatów, oraz wzory ogrodowe w kwaterach, z których każda ukazuje scenę, na przykład jezioro z drzewami, drzewo życia lub jelenie w lesie. Nie mylić z Kaszmirem.
Perskie dywany miejskie z Mashhad, drugiego co do wielkości miasta Iranu, na północnym wschodzie kraju, gdzie tkactwo zaczęło się w późnym średniowieczu. Słyną z wysokiej gęstości węzłów i misternych wzorów kwiatowych w układzie medalionowym, medalionowo-narożnikowym lub allover, w barwach winnej czerwieni lub burgundu, głębokiego błękitu, zieleni i kremu. Runo jest wełniane, na bawełnianej podstawie, i wyższe niż w większości dywanów miejskich; jedwabna podstawa zdarza się rzadko, a w nowszych dywanach jedwabno-wełnianych jedwab wchodzi w skład runa. Dywany nieistniejącego już warsztatu Saber są dziś kolekcjonerskie, a Astan Quds Razavi pozostaje dobrze znaną nazwą.
Dywany ze wschodniego Iranu, które handel sprzedaje pod nazwą Moud Mashad, zaliczając je do dywanów Mashhad. Zwykle mają wzór herati w beżu, błękicie, rdzy i czerwieni i najczęściej są sygnowane przez wytwórcę. Podstawa jest bawełniana; starsze egzemplarze mają zwykłe runo wełniane, a nowsze runo jedwabno-wełniane.
Dywany plemienne tkane przez kurdyjskich tkaczy w okolicach Quchan, na północ od miasta Mashhad w północno-wschodnim Iranie, w regionie przygranicznym, gdzie władcy Safawidów osiedlili plemiona kurdyjskie, by pomagały strzec granicy. Podstawa z wełny lub z sierści koziej niesie wełniane runo o gęstości około 186 000 węzłów na metr kwadratowy (około 120 na cal kwadratowy), wysokiej jak na wyroby plemienne. Geometryczne wzory z medalionem lub allover na polach w mocnej czerwieni, błękicie lub kolorze kości słoniowej przypominają dywany kaukaskie, a przede wszystkim anatolijskie, ponieważ przodkowie tkaczy pochodzili z Anatolii. Niewielkie krosna ograniczają rozmiary do małych i średnich, rzadko powyżej 1,8 m (6 stóp) szerokości i 4 m (13 stóp) długości.
Warsztat z Mashhad, którego założycielem był Khalil Khadivi; zaczynał jako projektant i tkacz w starszym warsztacie Amoghli, awansował na brygadzistę, po czym zapoczątkował własną sygnaturę. Przedkładał jakość nad ilość: jego dywany są wyjątkowo drobne, gęste i rzadkie, a w szczytowym okresie warsztat prowadził około 35 krosien, przy których pracowało kilkudziesięciu ludzi w Mashhad i pobliskich miejscowościach. Rodzina kontynuuje tę sygnaturę do dziś.
Warsztat tkacki w Mashhad (Mashad) w północno-wschodnim Iranie, założony około połowy XX wieku przez Abbasa Gholi Sabera; znany jest z dużych, wysokiej klasy dywanów o powierzchni zwykle od około 12 m² (mniej więcej 129 stóp kwadratowych, czyli 10 × 13 stóp) wzwyż, tkanych w szczytowym okresie na około sześćdziesięciu krosnach. Niektóre dywany mają jedwabną podstawę, co jest bardzo rzadkie wśród dywanów Mashhad, zwykle z wełnianym runem na bawełnianej podstawie. Po śmierci założyciela jego wieloletni brygadzista podobno utrzymał tę samą jakość, lecz przestał dodawać sygnaturę Saber, więc sygnowane dywany stanowią ograniczoną, kolekcjonerską grupę.
Dawny warsztat z Mashhad (Mashad), którego dywany, już niewytwarzane, trudno znaleźć i uważa się je za obiekty kolekcjonerskie. Typowe egzemplarze mają kremowe tło z delikatnymi wzorami kwiatowymi na bardzo cienkich gałązkach, wzór pokrywający całe pole z ledwie zarysowanym medalionem centralnym oraz miękkie, stonowane barwy, takie jak brzoskwiniowa, błękitna i kremowa. Wełnę opisuje się jako miękką, bogatą w lanolinę wełnę młodych owiec, dzięki której barwy wyglądają na bardziej lśniące. Tkanie podobno ustało najpóźniej w połowie lat 80. XX wieku, ponieważ następne pokolenie nie chciało go kontynuować.
Delikatny, miękki gatunek wełny pozyskiwany z szyi i wewnętrznej warstwy okrywy wełnianej młodych owiec, często z pierwszej strzyży. Wełna kork, natłuszczona naturalną lanoliną, jest w dotyku miękka i sprężysta, a barwom nadaje dodatkowy blask. Wykorzystuje się ją na runo wielu drobnych dywanów miejskich z Isfahanu, Kermanu, Ghom, Tabrizu i Mashhadu, a także w starszych antycznych dywanach Sarouk z krótko przystrzyżonym runem. Spotyka się też zapis „cork” lub „kurk”.
Klasyczny wzór perski oparty na rombie powtarzanym na całym polu, z małym kwiatem lub liśćmi w środku i wygiętymi liśćmi po bokach. Nazwa pochodzi od Heratu, miasta w Afganistanie, w którym wzór ma podobno swoje źródło; nazywa się go też wzorem rybim, bo przypomina rybę, a mahi znaczy po persku „ryba”. Występuje jako wzór allover lub z medalionem centralnym, czasem jako wąska bordiura, i jest częsty w dywanach Tabriz, Sarouk, Mashhad, Bidjar, Hamadan i Zanjan, a także Kerman i Kashan.
Znaleziono 15 wyników dla „Mashhad”
📎 Link do udostępnienia: https://yourcarpet.com/pl/resources-and-guides/carpet-dictionary?search=Mashhad