Dywany tkane na Kaukazie, górzystym regionie między Morzem Czarnym a Kaspijskim, którego południowa część leży w dzisiejszej Armenii, Gruzji i Azerbejdżanie; dywany Kazak zaczęto tam tkać w XIX wieku. Określenia tego używa się dla geometrycznego, plemiennego z wyglądu tkactwa regionu, najlepiej znanego z dywanów Kazak z dużymi medalionami, rozetami i symbolami plemiennymi, a często opisuje ono także wzory, do których nawiązują tkacze z innych okolic, jak w niektórych dywanach Quchan, Mehraban i Bijar. Dzisiejsze dywany Kazak z Pakistanu odtwarzają tę tradycję.
Dywan tkany przez osiadłych mieszkańców wsi, plasujący się między dywanami koczowniczych plemion a dywanami warsztatów miejskich. Tkacze wiejscy mają lepsze narzędzia, materiały i barwniki niż koczownicy, ale pracują w luźniejszym, częściowo zorganizowanym układzie niż warsztaty miejskie, często z pamięci, a nie według narysowanego projektu, a niektórzy sprzedają swoje wyroby na bazarze większego pobliskiego miasta, jak tkacze z Abadeh w Shiraz. Wzory są przeważnie geometryczne (medalion, allover, boteh lub herati), z mniejszą liczbą kwiatów niż w dywanach miejskich; gęstość węzłów jest zwykle wyższa niż w dywanach plemiennych, ale niższa niż w miejskich, a zróżnicowane rozmiary krosien dają szeroki wachlarz rozmiarów, od małych dywaników i chodników po duże dywany. Najbardziej znanym przykładem jest Heriz, obok dywanów azerbejdżańskich, Abadeh, Karaja, Mehraban i Senneh; w niektórych klasyfikacjach za wiejskie uchodzą też dywany Shiraz i Bakhtiari.
Dywany wiejskie z rejonu Mehraban, skupiska wsi w północnej części regionu Hamadan, tuż przy kurdyjskiej części Iranu, stąd obecność stylów kurdyjskich. Są to dywany jednowątkowe na bawełnie, wiązane węzłem symetrycznym (tureckim), z runem średniej wysokości z drobnej, miękkiej, lśniącej, tłustej wełny, na polach ciemnoniebieskich, ciemnoczerwonych, kremowych, w kolorze wielbłądziej sierści lub brzoskwiniowych. Starsze egzemplarze są geometryczne, z powtarzającymi się medalionami i motywami ptaków lub zwierząt, w dużej mierze tkane na własny użytek tkaczy; nowsze naśladują kwiatowe wzory amerykańskiego Sarouku. Rejon słynie z chodników, zwykle o szerokości 76–91 cm (od 2,5 do 3 stóp) i długości 1,8–6,1 m (od 6 do 20 stóp). Nie należy go mylić z Meraban z prowincji Azerbejdżan Wschodni, gdzie tka się dywany w stylu Heriz.
Konstrukcja, w której tkacz przeprowadza między kolejnymi rzędami węzłów tylko jedną nitkę wątku. Ponieważ osnowa nie jest w pełni zakryta, na spodzie dywanu widać zygzak drobnych białych punktów podstawy, co ułatwia rozpoznanie tej konstrukcji, a runo bywa cieńsze i niższe niż przy tkaniu z podwójnym wątkiem. Pojedynczy wątek to standard w całej okolicy Hamadan: od dywanów Hamadan, Karaja i Mehraban po Senneh i wiele plemiennych dywanów kurdyjskich, a także w odmianie dywanów Malayer, na którą wpłynęły dywany Hamadan.
Odmiana Sarouku tkana głównie w latach dwudziestych i trzydziestych XX wieku, o wzorach i barwach dostosowanych do gustów zagranicznych nabywców, przede wszystkim w Stanach Zjednoczonych, gdzie cieszyła się bardzo dużą popularnością. Znana jest także jako Sarouk Mohajeran. Jej wzór kwiatowy posłużył później za wzorzec dla nowszych dywanów Malayer i Mehraban.
Włókno zwierzęce pozyskiwane od wielbłądów, stosowane w dywanach rzadziej niż wełna, bawełna czy jedwab i spotykane głównie w perskich dywanach plemiennych. Jego naturalny, ciepły, płowy odcień stał się też nazwą koloru: „wielbłądzia sierść” to powtarzający się kolor pola w dywanach Mehraban, obok ciemnego granatu, ciemnej czerwieni, kremu i brzoskwini, dlatego określenie to może oznaczać włókno albo jedynie odcień.
Układ, w którym zamiast jednego medalionu centralnego wzdłuż pola biegną dwa lub więcej medalionów, co pasuje do długich chodników, gdzie pojedynczy medalion wyglądałby na zagubiony. Zarys medalionu zwykle pozostaje ten sam, natomiast jego wzór wewnętrzny i barwa tła zmieniają się od medalionu do medalionu. Chodniki Karaja zestawiają na przemian dwa odmienne medaliony, a na szerszych dywanach Karaja kolumny medalionów przypominają geometryczny wzór allover. Wzór jest typowy dla dywanów geometrycznych, takich jak Karaja, Heriz, Abadeh, Quchan, Shiraz i starsze Mehraban, a pojawia się też w kwiatowych dywanach z otwartym polem.
Znaleziono 7 wyników dla „Mehraban”
📎 Link do udostępnienia: https://yourcarpet.com/pl/resources-and-guides/carpet-dictionary?search=Mehraban