Dywany z Araku, miasta w środkowym Iranie, dawniej zwanego Sultanabad, i z okolicznych wsi; region tkacki rozwinął się za Kadżarów, gdy kwitł eksport dywanów perskich do Europy i Ameryki. Teksty o dywanach posługują się tym miastem także jako punktem odniesienia: miasto Sarouk leży około 50 km (31 mil) na północ od niego, a wsie Malayer leżą między Arakiem a Hamadanem. Starsze dywany z tego obszaru nadal sprzedaje się pod dawną nazwą Sultanabad.
Motyw w kształcie kropli z wygiętym ku górze czubkiem, od stuleci wszechobecny w tkactwie perskim i kaszmirskim. Perskie słowo tłumaczy się jako „pączkujący kwiat lub roślina”, a motyw symbolizuje wzrost i odrodzenie; odczytuje się go też jako cyprys, który gnie się na wietrze, lecz rzadko się łamie, jako płomień, nasiono, szyszkę albo stylizowany migdał. Gdy w XIX wieku szkockie manufaktury zaczęły naśladować szale kaszmirskie, boteh stał się na Zachodzie znany jako „paisley”, od miasta Paisley. Na dywanach powtarza się zwykle na całym polu, zwłaszcza w dywanach Tabriz, Sarouk, Kerman, Mashhad i Malayer.
Wzór, w którym jedno duże, misternie rozbudowane drzewo wznosi się przez większą część pola, otoczone ornamentem roślinnym, a wśród jego gałęzi rozmieszczone są ptaki, zwierzęta i kwiaty. Drzewo może też zajmować jedną kwaterę dywanu o wzorze ogrodowym z kwaterami albo pojawiać się jako wzór bordiury. W tradycji perskiej uosabia związek ziemi ze środowiskiem, bywa też odczytywane jako łącznik nieba z ziemią i symbolizuje siłę, mądrość oraz ciągłość życia. Występuje w dywanach Tabriz, Kashan, Isfahan, Kerman i Malayer oraz w dywanach beludżyckich.
Niewielkie dywany przeznaczone do modlitwy muzułmańskiej, każdy z mihrabem (pisanym także mehrab), czyli łukowym wejściem, który symbolizuje niszę meczetu i przypomina modlącemu się, że stoi w miejscu świętym; łuk wskazuje też kierunek Mekki. Wzór jest jednokierunkowy, przeznaczony do oglądania od jednego końca, a łuk może być zwykłym konturem albo rozbudowaną ramą architektoniczną z kolumnami. Dywany modlitewne są często nie większe niż około 90 × 150 cm (3 × 5 stóp), sięgają podobno najwcześniejszych początków tkania dywanów w krajach muzułmańskich, a tkają je m.in. tkacze turkmeńscy, beludżyccy oraz z Qom, Isfahanu i Malayeru. Do modlitwy może posłużyć każdy mały dywan, lecz prawdziwy dywan modlitewny ma łuk jako centralny element.
Dywany wiejskie z miasta Malayer i sąsiednich wsi między Arakiem a Hamadanem, zwykle datowane na około XIX wiek i tkane wzdłuż dawnego szlaku handlowego, którym docierały obce wzory. Bawełniana podstawa, wełniane runo i symetryczny węzeł turecki dają splot drobniejszy niż w większości dywanów wiejskich, a runo jest przystrzyżone dość nisko, by uwydatnić szczegóły. Typowymi cechami są medaliony rombowe lub sześciokątne, drobne białe kropki w obwódce okalającej medalion oraz przypominający linę efekt pętli w bordiurze samego dywanu. Styl południowo-wschodni, zbliżony do dywanów Sarouk, jest dwuwątkowy i grubszy, z medalionami kwiatowymi lub wzorami drzewa życia; styl północno-zachodni, zbliżony do Hamadan, jest jednowątkowy, geometryczny i o jaśniejszych barwach. Przeważają małe dywany i chodniki, głównie na granatowym, głęboko czerwonym lub kremowym tle.
Konstrukcja, w której tkacz przeprowadza między kolejnymi rzędami węzłów tylko jedną nitkę wątku. Ponieważ osnowa nie jest w pełni zakryta, na spodzie dywanu widać zygzak drobnych białych punktów podstawy, co ułatwia rozpoznanie tej konstrukcji, a runo bywa cieńsze i niższe niż przy tkaniu z podwójnym wątkiem. Pojedynczy wątek to standard w całej okolicy Hamadan: od dywanów Hamadan, Karaja i Mehraban po Senneh i wiele plemiennych dywanów kurdyjskich, a także w odmianie dywanów Malayer, na którą wpłynęły dywany Hamadan.
Odmiana Sarouku tkana głównie w latach dwudziestych i trzydziestych XX wieku, o wzorach i barwach dostosowanych do gustów zagranicznych nabywców, przede wszystkim w Stanach Zjednoczonych, gdzie cieszyła się bardzo dużą popularnością. Znana jest także jako Sarouk Mohajeran. Jej wzór kwiatowy posłużył później za wzorzec dla nowszych dywanów Malayer i Mehraban.
Wzór geometryczny zbudowany wokół figur sześciokątnych, najlepiej znany jako znak rozpoznawczy dywanów Abadeh, w których duży sześciokąt rozpościera się na polu, często z mniejszymi sześciokątami ku medalionowi centralnemu w kształcie rozety. Tkacze z Abadeh opracowali go, aby wyróżnić swoje dywany spośród innych dywanów tego regionu. Sześciokątne lub rombowe medaliony są też typowe dla dywanów Hamadan i Malayer, a starsze dywany Zanjan otaczają medalion centralny sześciokątnym medalionem w roli ramy.
Znaleziono 8 wyników dla „Malayer”
📎 Link do udostępnienia: https://yourcarpet.com/pl/resources-and-guides/carpet-dictionary?search=Malayer