Dywany wykonywane ręcznie w Anatolii (dzisiejszej Turcji), rozpoznawalne dzięki geometrycznym wzorom, żywym barwom i symbolice kulturowej. Często zdobią je stylizowane motywy oznaczające płodność, ochronę i pomyślność; techniki ich wykonania sięgają tysięcy lat wstecz, a wiąże się je zwykle węzłem symetrycznym (tureckim). Wzory anatolijskie wędrowały także dalej: plemiona kurdyjskie o anatolijskich korzeniach przeniosły je do Iranu, gdzie wciąż pobrzmiewają w dywanach Quchan, a klasyczne tureckie wzory Oushak, obok perskich, stały się wzorcem dla przeważnie kwiatowych dywanów z pakistańskich warsztatów.
Dywany wiązane ręcznie z krajów tkackich Azji i Bliskiego Wschodu, m.in. z Iranu (Persji), Turcji, Afganistanu, Pakistanu, Indii i Chin, zwykle nazywane od miasta, regionu lub wytwórcy, z którego pochodzą, i znane z misternych wzorów oraz wysokiej gęstości węzłów. W handlowym zestawieniu „perskie i orientalne” określenie „perskie” oznacza dywany wykonane w Iranie, a „orientalne” obejmuje pozostałe kraje pochodzenia, takie jak wytwarzane w Pakistanie dywany kazak, dywany o wzorach Oushak i dywany Buchara albo afgańskie dywany Khal Mohammadi; podobne dywany z Pakistanu, Indii lub Chin nie są perskie. Autentyczne są wyłącznie dywany wiązane ręcznie, w przeciwieństwie do tuftowanych ręcznie lub maszynowych, które bywają sprzedawane jako „ręcznie wykonane”.
Dywany ręcznie wiązane, tkane w Pakistanie, często przez tkaczy afgańskich, które odtwarzają wzory perskie, tureckie, turkmeńskie i kaukaskie; najbardziej znane rodziny to kazak, Oushak, Peshawar (Chobi) i Buchara. W porównaniu z dywanami irańskimi mają zwykle łagodniejsze, bardziej stonowane barwy, dobrane do nowoczesnych wnętrz, niskie do średniego runo — efekt prania postarzającego i krótkiego przycinania — oraz szeroki wybór dużych rozmiarów. Produkcję dywanów kazak przypisuje się tkaczom afgańskim w pakistańskich warsztatach od lat 80. i 90., a produkcję w stylu Oushak właścicielom irańskich warsztatów, którzy przenieśli się do Pakistanu w latach 70. Ponieważ nie są tkane w Iranie, nie są dywanami perskimi.
Dywan poddany po utkaniu celowej obróbce, by wyglądał na zużyty i antyczny. Wykończenie obejmuje zwykle pranie (często pranie kamieniami, czasem obróbkę chemiczną), niekiedy mocne słońce oraz krótkie przystrzyżenie runa, co zmiękcza barwy i daje cienkie, niskie runo, a przy tym zachowuje trwałość nowego dywanu; w ten sposób wykańcza się wiele nowych dywanów w stylu Oushak, Kazak i Peshawar. Barwę poddaną obróbce można odróżnić od prawdziwego wieku: wygląda na wypłowiałą i ma ostry pas koloru wewnątrz włókna, podczas gdy naturalne blaknięcie jest łagodne i równomierne od czubka do nasady, więc sam zużyty wygląd nie dowodzi, że dywan jest stary.
Proces wykończeniowy stosowany do nowo utkanych dywanów, by nadać im antyczny wygląd; najlepiej znany z pakistańskich dywanów Peshawar (Chobi) oraz dywanów w stylu Oushak i Kazak. Świeżo utkany dywan, z początku ciemniejszy, pierze się kamieniami w procesie zwanym w handlu praniem postarzającym, który zmiękcza barwniki; czasem stosuje się też pranie chemiczne. Ponadto dywan bywa wystawiany na mocne słońce, a jego runo zwykle strzyże się krótko, przez co sprawia wrażenie cienkiego. Naturalne starzenie rozjaśnia barwę łagodnie i równomiernie wzdłuż runa, natomiast dywan poddany obróbce wygląda zwykle na wypłowiały i ma ostry pas koloru pośrodku włókien.
Dywan w klasycznym stylu Ushak (Uşak), tureckiego ośrodka tkackiego: miękkie kwiatowe układy allover lub z medalionem w stonowanych barwach o antycznym wyglądzie. Dywany sprzedawane dziś pod tą nazwą są zwykle ręcznie wiązane w Pakistanie, gdzie warsztaty odtwarzają wzory tureckie i dawne perskie z wełny na bawełnianej podstawie, z użyciem barwników roślinnych, prania postarzającego, krótko przystrzyżonego runa i kilku odcieni jednego koloru, by nadać dywanowi zestarzały wygląd. Zależnie od wzoru i gęstości węzłów ta sama rodzina dywanów bywa też sprzedawana jako Peshawar, Chobi, Ziegler lub Ferahan.
Dywany ręcznie wiązane z Pakistanu, wytwarzane w mieście Peshawar na północnym zachodzie kraju i zwane też Chobi. Kopiują dawne wzory perskie i tureckie, przeważnie kwiatowe allover lub powtarzalne, z użyciem ręcznie przędzionej wełny i barwników roślinnych. Dywany tka się w ciemniejszych tonach, następnie poddaje praniu z kamieniami i wystawia na silne słońce, a runo przycina krótko, by wzór był widoczny, co nowemu dywanowi nadaje postarzone, antyczne wykończenie. Barwy są miękkie i często oparte na beżu, z celowym zróżnicowaniem jasnych i ciemnych tonów; dywany sprawiają wrażenie cienkich, a mimo to dobrze znoszą użytkowanie. Ten sam wygląd bywa też sprzedawany jako Oushak, Ziegler lub Ferahan.
Zabieg wykończeniowy nadający nowo wykonanym dywanom antyczny wygląd, najlepiej znany z dywanów Peshawar (Chobi) i tkanych dziś dywanów w stylu kazak. Świeżo utkany dywan, którego barwy są z początku ciemne, pierze się kamieniami (dywany Peshawar dodatkowo pozostawia się w mocnym słońcu), aby barwy zmiękły i wyblakły, a runo strzyże się krótko — dlatego dywany te sprawiają wrażenie cienkich i niskich, a mimo to pozostają trwałe. Dywany w stylu Oushak z tych samych warsztatów przechodzą porównywalne pranie postarzające. Barwy potraktowane tak, by wyglądały staro, mają zwykle wypłowiały wygląd i ostry pas koloru pośrodku każdego włókna, w odróżnieniu od równomiernego blaknięcia przy naturalnym starzeniu.
Przycinanie nożycami wiązanego runa dywanu. Tkacze przycinają je lekko co 5–10 cm (kilka cali) wiązania, aby wzór pozostawał widoczny, a końcowe przycięcie po zdjęciu dywanu z krosna ustala wysokość gotowego runa. Drobno wiązane dywany, takie jak Tabriz i Malayer, przycina się nisko, by uwidocznić ostry detal, natomiast dywany wykonywane tak, by wyglądały na antyczne, jak Kazak i wyroby w stylu Oushak, celowo strzyże się krótko, aby sprawiały wrażenie cienkich i wyglądały na postarzone.
Nowo utkany dywan, który kopiuje wzory znacznie starszych dywanów i często jest wykończony tak, by wyglądał na postarzony: krótko przystrzyżone runo, pranie kamieniami, ekspozycja na słońce i miękko cieniowane barwniki naturalne — choć w istocie nie jest stary. Typowe przykłady to dywany Peshawar (Chobi) oraz tkane w Pakistanie dywany w stylu Oushak i kazak. Ponieważ dawne wzory są stale odtwarzane, samym wzorem nie da się datować dywanu, a zużycie także nie jest wiarygodną wskazówką. Znawcy przyglądają się więc barwie: barwniki naturalne blakną łagodnie wzdłuż włókna runa, od czubka do nasady, podczas gdy barwa poddana obróbce wygląda zwykle na wypłowiałą i ma ostry pas. Dywan uchodzący za bardzo stary, a bez żadnych napraw, może być niedawną kopią.
Wełna pochodząca z Nowej Zelandii, zaliczana obok wełny manchesterskiej i z Ghazni do trzech najlepiej znanych gatunków wełny wysokiej jakości do dywanów perskich i orientalnych. Wełna dywanowa tej klasy jest w dotyku gruba i tłusta. Ponieważ pochodzi z zagranicy, a nie z miejscowych stad, jej użycie wpływa na cenę dywanu. Wymienia się ją jako materiał na runo dywanów Oushak, Ziegler i Peshawar, zwykle obok wełny z Ghazni.
Rodzaj dywanu perskiego wytwarzanego po raz pierwszy pod koniec XIX wieku na rynek europejski przez firmę Ziegler & Co., z powiększonymi, zmodyfikowanymi tradycyjnymi wzorami perskimi w łagodniejszych, stonowanych barwach, odpowiadających gustom zachodnim. Wzór Ziegler Mahal wyznacza określony okres produkcji, jednak dawne wzory Ziegler odtwarza się do dziś, więc samym wzorem nie da się datować dywanu. Nazwa ta jest też jedną z kilku nazw handlowych — obok Oushak, Peshawar, Chobi i Ferahan — używanych dla dywanów warsztatowych wytwarzanych w Pakistanie mniej więcej od lat 70. XX wieku w tradycyjnych wzorach perskich i tureckich, z wełnianym runem na bawełnianej podstawie; to, która nazwa ma zastosowanie, zależy od wzoru i gęstości węzłów.
Znaleziono 12 wyników dla „Oushak”
📎 Link do udostępnienia: https://yourcarpet.com/pl/resources-and-guides/carpet-dictionary?search=Oushak