Barwniki pozyskiwane z roślin, nasion, kwiatów i korzeni oraz, w niektórych tradycjach, ze źródeł zwierzęcych, używane do farbowania wełny i jedwabiu do dywanów. Tkacze, przede wszystkim plemienni, często przygotowują je z miejscowych roślin i innych zasobów naturalnych regionu, co nadaje każdemu regionowi charakterystyczną gamę tonów; typowymi surowcami barwierskimi są korzeń marzanny (czerwienie w odcieniu terakoty), indygo (błękity), łupiny orzecha włoskiego (brązy) i łupiny granatu (żółcie). Ponieważ barwnik powstaje w małych, rzemieślniczych partiach, odcienie różnią się nieco między partiami, co daje efekt abrash. Barwniki naturalne są cenione za bogatą, harmonijną, łagodną w tonie barwę, która z wiekiem blaknie delikatnie i równomiernie oraz niewiele farbuje wilgotną ściereczkę, choć dywan może łączyć głównie barwniki naturalne z kilkoma syntetycznymi.
Głęboki niebieski barwnik naturalny, tradycyjnie otrzymywany z roślin z rodzaju Indigofera i wymieniany obok korzenia marzanny i łupin orzecha włoskiego wśród barwników roślinnych, którymi farbuje się wełnę w dywanach barwionych naturalnie. Daje głębokie, granatowe błękity dywanów takich jak Heriz i Bakhtiari, a ufarbowana przędza nabiera pełnego błękitu dopiero wtedy, gdy barwnik utlenia się na powietrzu. W opisach dywanów słowo to oznacza też sam ten głęboki odcień błękitu.
Perskie dywany miejskie z Isfahanu w środkowym Iranie, należące do najdrobniej wiązanych na świecie: zwykle 500–700 KPSI (węzłów na cal kwadratowy, czyli mniej więcej 7750–10 850 węzłów na 10 × 10 cm), ustępujące pod tym względem jedynie dywanom z Qom. Większość tka się z drobnej wełny kork z młodych owiec; niektóre mają runo z jedwabiu i wełny na jedwabnej lub bawełnianej podstawie, a kilka podobno jest z czystego jedwabiu. Wzory czerpią z natury i z architektury miasta — od układów z medalionem i narożnikami oraz kwiatowych układów allover po sceny myśliwskie, drzewa życia, nisze modlitewne i obrazowe ogrody — zwykle w miękkich pastelach z indygo i jaskrawą czerwienią na tle w kolorze kości słoniowej. Większość dywanów jest sygnowana, a duże rozmiary są rzadkie i drogie.
Wyraziste, geometryczne dywany, pierwotnie tkane przez ormiańskich tkaczy w XIX wieku na południowym Kaukazie, na terenie dzisiejszej Armenii, Gruzji i Azerbejdżanu, o wzorach w dużej skali, z motywami plemiennymi i licznymi medalionami. Dziś pochodzą głównie z warsztatów w Pakistanie, gdzie afgańscy tkacze odtwarzają te wzory od lat 80. i 90. XX wieku, używając ręcznie przędzonej wełny z Ghazni i barwników roślinnych, w łagodniejszych, współczesnych barwach, takich jak beż, ciemny turkus, indygo i rdzawa czerwień, często z czerwonym polem, na którym wyróżnia się kremowy medalion, i kremową bordiurą; dywany w stylu kazak produkują także Indie. Niskie do średniego runo jest strzyżone krótko i poddawane praniu kamieniami, by uzyskać antyczny wygląd. Gatunki to komercyjny (o najniższej gęstości węzłów), Super (o najdrobniejszym wiązaniu, z jedwabistą wełną) i Kazak Azari (wzory inspirowane dywanami Heriz, grubsze runo, najlepsza wełna, najwyższa cena); przykładowe dywany mają od około 121 KPSI (węzłów na cal kwadratowy, mniej więcej 1900 na 10 × 10 cm) do 169 KPSI (około 2600).
Korzeń marzanny barwierskiej (Rubia tinctorum), naturalny czerwony barwnik i źródło terakotowych tonów w dywanach perskich i orientalnych. Razem z indygo i łupinami orzecha włoskiego należy do barwników roślinnych używanych do farbowania wełny, wiążąc się z zawartą w niej naturalną lanoliną. Niewielkie różnice odcienia w obrębie jednego obszaru barwnego, zwane abrash, są w dywanach farbowanych w ten sposób zjawiskiem normalnym.
Zewnętrzna skórka owocu granatu, roślinny surowiec barwierski, z którego uzyskuje się żółcie w dywanach barwionych naturalnie — obok korzenia marzanny na czerwienie, indygo na błękity i łupin orzecha włoskiego na brązy.
Zielona zewnętrzna okrywa orzecha włoskiego, tradycyjny barwnik roślinny do barwienia wełny na brązowo. Farbiarze dywanów gotują ją, by uzyskać odcienie od głębokiego brązu po umbrę, a należy ona do tej samej palety roślinnej co korzeń marzanny (czerwienie terakoty), indygo (błękity) i łupiny granatu (żółcie). Właśnie takie barwniki roślinne odróżniają dywany barwione tradycyjnie od tych, które zabarwiono barwnikami syntetycznymi.
Dywany plemienne tkane przez Qashqai, koczownicze plemię południowo-zachodniego Iranu, które łączy grupy turkijskie, arabskie, kurdyjskie i Lurów i zamieszkuje ten region co najmniej od XVI wieku. Wzory powstają z pamięci, a nie według spisanych planów; łączą układy geometryczne i medalionowe, czasem w prostszej, oszczędnie zdobionej postaci, ze zwierzętami, roślinami i przedmiotami codziennego użytku, w klejnotowych czerwieniach, szafranowym złocie i indygo, często na głęboko czerwonym lub ciemnogranatowym tle. Gruba, twarda w tkaniu wełna z własnych stad plemienia jest trwała, a zarazem miękka i tworzy gęste runo średniej wysokości na podstawie bawełnianej lub wełnianej, dobrze znoszące miejsca o dużym ruchu; niewielkie krosna sprawiają, że rozmiary pozostają małe: zwykle 1,2 × 1,8 m (4 × 6 stóp) lub 1,5 × 2,1 m (5 × 7 stóp), do tego chodniki.
Dawne dywany perskie z Sultanabad, dawnej nazwy regionu Arak w Iranie, nowszego ośrodka tkackiego, który rozkwitał za Kadżarów pod koniec XIX i na początku XX wieku i zaopatrywał nabywców europejskich i amerykańskich. Ich typowy układ to pole allover wypełnione ogromnymi palmetami, kwiatami lotosu, gałązkami kwiatów i kanciastymi wiciami, przywodzące na myśl wzór Shah Abbasi w wiejskiej, rustykalnej manierze, a nie w precyzyjnym rysunku krzywoliniowym dywanów miejskich. Klasyczną paletę tworzą indygo lub ciemny granat z rdzawą albo ceglastą czerwienią, złotem i oliwką. Ponieważ Sultanabad nie istnieje już pod tą nazwą, dawne egzemplarze są rzadkie i osiągają wyższe ceny.
Znaleziono 9 wyników dla „Indygo”
📎 Link do udostępnienia: https://yourcarpet.com/pl/resources-and-guides/carpet-dictionary?search=Indygo