Subtelne zmiany barwy w dywanie wykonanym ręcznie, często widoczne jako poziome pasy w poprzek pola dywanu. Powstają dlatego, że kolejne partie barwnika nigdy nie są identyczne, że różnice w zawartości tłuszczu i olejów w wełnie sprawiają, iż barwy z upływem lat zmieniają się nierównomiernie, a w kremowych partiach tkanych z wełny niefarbowanej także dlatego, że włókno z wiekiem zmienia odcień. Abrash z czasem często staje się wyraźniejszy, dlatego w starszym dywanie uchodzi za oznakę barwników naturalnych i pracy ręcznej, a nie za wadę, a w nowszym dywanie nadal kontroluje się jednolitość barwy. Naśladują go celowo dywany maszynowe i niektóre nowe dywany ręcznie wiązane.
Tradycyjna metoda barwienia przędzy dywanowej, w której luźne motki (pętle) już uprzędzonej i skręconej z kilku nitek przędzy zanurza się w kąpielach barwiących, zanim przędza zostanie użyta do wiązania węzłów lub tkania dywanu. Technika ta, powszechna w dywanach wykonywanych ręcznie, odbywa się partiami, a drobne różnice między partiami, wraz z różnicami w naturalnej zawartości tłuszczu w wełnie, dają subtelne wahania koloru zwane abrashem, które nadają tradycyjnym dywanom charakterystyczną głębię i urok. Nadal stosują ją rzemieślnicy przygotowujący przędze barwione na zamówienie do dywanów specjalnych.
Barwniki pozyskiwane z roślin, nasion, kwiatów i korzeni oraz, w niektórych tradycjach, ze źródeł zwierzęcych, używane do farbowania wełny i jedwabiu do dywanów. Tkacze, przede wszystkim plemienni, często przygotowują je z miejscowych roślin i innych zasobów naturalnych regionu, co nadaje każdemu regionowi charakterystyczną gamę tonów; typowymi surowcami barwierskimi są korzeń marzannyKorzeń marzanny barwierskiej (Rubia tinctorum), naturalny czerwony barwnik i źródło terakotowych tonów w dywanach perskich i orientalnych. Razem z indygo i łupinami orzecha włoskiego należy do barwników roślinnych używanych do farbowania wełny, wiążąc się z zawartą w niej naturalną lanoliną. Niewielkie różnice odcienia w obrębie jednego obszaru barwnego, zwane abrash, są w dywanach farbowanych w ten sposób zjawiskiem normalnym. (czerwienie w odcieniu terakoty), indygo (błękity), łupiny orzecha włoskiegoZielona zewnętrzna okrywa orzecha włoskiego, tradycyjny barwnik roślinny do barwienia wełny na brązowo. Farbiarze dywanów gotują ją, by uzyskać odcienie od głębokiego brązu po umbrę, a należy ona do tej samej palety roślinnej co korzeń marzanny (czerwienie terakoty), indygo (błękity) i łupiny granatu (żółcie). Właśnie takie barwniki roślinne odróżniają dywany barwione tradycyjnie od tych, które zabarwiono barwnikami syntetycznymi. (brązy) i łupiny granatuZewnętrzna skórka owocu granatu, roślinny surowiec barwierski, z którego uzyskuje się żółcie w dywanach barwionych naturalnie — obok korzenia marzanny na czerwienie, indygo na błękity i łupin orzecha włoskiego na brązy. (żółcie). Ponieważ barwnik powstaje w małych, rzemieślniczych partiach, odcienie różnią się nieco między partiami, co daje efekt abrashSubtelne zmiany barwy w dywanie wykonanym ręcznie, często widoczne jako poziome pasy w poprzek pola dywanu. Powstają dlatego, że kolejne partie barwnika nigdy nie są identyczne, że różnice w zawartości tłuszczu i olejów w wełnie sprawiają, iż barwy z upływem lat zmieniają się nierównomiernie, a w kremowych partiach tkanych z wełny niefarbowanej także dlatego, że włókno z wiekiem zmienia odcień. Abrash z czasem często staje się wyraźniejszy, dlatego w starszym dywanie uchodzi za oznakę barwników naturalnych i pracy ręcznej, a nie za wadę, a w nowszym dywanie nadal kontroluje się jednolitość barwy. Naśladują go celowo dywany maszynowe i niektóre nowe dywany ręcznie wiązane.. Barwniki naturalne są cenione za bogatą, harmonijną, łagodną w tonie barwę, która z wiekiem blaknie delikatnie i równomiernie oraz niewiele farbuje wilgotną ściereczkę, choć dywan może łączyć głównie barwniki naturalne z kilkoma syntetycznymi.
Korzeń marzanny barwierskiej (Rubia tinctorum), naturalny czerwony barwnik i źródło terakotowych tonów w dywanach perskich i orientalnych. Razem z indygo i łupinami orzecha włoskiego należy do barwników roślinnych używanych do farbowania wełny, wiążąc się z zawartą w niej naturalną lanoliną. Niewielkie różnice odcienia w obrębie jednego obszaru barwnego, zwane abrashSubtelne zmiany barwy w dywanie wykonanym ręcznie, często widoczne jako poziome pasy w poprzek pola dywanu. Powstają dlatego, że kolejne partie barwnika nigdy nie są identyczne, że różnice w zawartości tłuszczu i olejów w wełnie sprawiają, iż barwy z upływem lat zmieniają się nierównomiernie, a w kremowych partiach tkanych z wełny niefarbowanej także dlatego, że włókno z wiekiem zmienia odcień. Abrash z czasem często staje się wyraźniejszy, dlatego w starszym dywanie uchodzi za oznakę barwników naturalnych i pracy ręcznej, a nie za wadę, a w nowszym dywanie nadal kontroluje się jednolitość barwy. Naśladują go celowo dywany maszynowe i niektóre nowe dywany ręcznie wiązane., są w dywanach farbowanych w ten sposób zjawiskiem normalnym.
Ilustracja wygenerowana: przędza barwiona odcinkowo jako przykład barwienia przędzy.
Rozmaite techniki barwienia przędzy dywanowej: barwienie w kadzi (zanurzanie w kąpielach barwiących), barwienie ciągłe (nanoszenie po tuftowaniu), barwienie odcinkowe (kilka kolorów na jednej przędzy) i barwienie w masieMetoda barwienia, w której barwnik dodaje się do ciekłej masy włókna syntetycznego przed wytłaczaniem. Powstają dzięki temu dywany o bardzo trwałym kolorze, wyjątkowo odporne na blaknięcie i wybielacze. (barwnik dodany do ciekłego polimeru przed wytłaczaniem). Każda metoda daje inne korzyści w zakresie trwałości barw, możliwości wzorniczych i wpływu na środowisko. W dywanach wiązanych ręcznie wełnę barwi się w postaci gotowej przędzy przed wiązaniem węzłów, barwnikami naturalnymi z roślin, korzeni i kwiatów, które z wiekiem łagodnieją, albo barwnikami syntetycznymi; różnice między partiami barwnika są jednym z głównych źródeł abrashu.
Jedna partia barwnika wraz z przędzą nim zabarwioną, przy czym całość przybiera ten sam odcień. Barwniki naturalne powstają w małych, rzemieślniczych partiach, a gdy jedna się skończy, następnej nie da się dokładnie dopasować, więc przędza z różnych partii nieco różni się tonem. W gotowym dywanie różnica ujawnia się jako zmiany odcienia zwane abrashSubtelne zmiany barwy w dywanie wykonanym ręcznie, często widoczne jako poziome pasy w poprzek pola dywanu. Powstają dlatego, że kolejne partie barwnika nigdy nie są identyczne, że różnice w zawartości tłuszczu i olejów w wełnie sprawiają, iż barwy z upływem lat zmieniają się nierównomiernie, a w kremowych partiach tkanych z wełny niefarbowanej także dlatego, że włókno z wiekiem zmienia odcień. Abrash z czasem często staje się wyraźniejszy, dlatego w starszym dywanie uchodzi za oznakę barwników naturalnych i pracy ręcznej, a nie za wadę, a w nowszym dywanie nadal kontroluje się jednolitość barwy. Naśladują go celowo dywany maszynowe i niektóre nowe dywany ręcznie wiązane., odczytywane jako oznaka ręcznego farbowania, natomiast idealnie płaski, jednolity kolor wskazuje na barwniki syntetyczne i produkcję maszynową.
Barwnik, który przeniknął z jednego zabarwionego obszaru dywanu na sąsiednie, na przykład po profesjonalnym praniu albo po rozlaniu płynu, z którym nie poradzono sobie należycie. Pod tym kątem sprawdza się zwłaszcza starsze dywany, prane kilkakrotnie. Dywan bez spływania koloru osiąga najlepszą cenę, natomiast znaczne spływanie to poważna wada, która przy oględzinach może zdyskwalifikować dywan. Jest to uszkodzenie, w odróżnieniu od zjawiska abrashSubtelne zmiany barwy w dywanie wykonanym ręcznie, często widoczne jako poziome pasy w poprzek pola dywanu. Powstają dlatego, że kolejne partie barwnika nigdy nie są identyczne, że różnice w zawartości tłuszczu i olejów w wełnie sprawiają, iż barwy z upływem lat zmieniają się nierównomiernie, a w kremowych partiach tkanych z wełny niefarbowanej także dlatego, że włókno z wiekiem zmienia odcień. Abrash z czasem często staje się wyraźniejszy, dlatego w starszym dywanie uchodzi za oznakę barwników naturalnych i pracy ręcznej, a nie za wadę, a w nowszym dywanie nadal kontroluje się jednolitość barwy. Naśladują go celowo dywany maszynowe i niektóre nowe dywany ręcznie wiązane., naturalnej zmienności odcieni dywanów wykonywanych ręcznie.
Rozjaśnienie barw dywanu po długim działaniu bezpośredniego światła słonecznego, najbardziej widoczne wtedy, gdy jedna część dywanu leżała w plamie słońca padającej z okna, a reszta pozostawała w cieniu, przez co ten fragment jest wyraźnie jaśniejszy. Barwniki naturalne i tak łagodnieją z wiekiem, jednak plamiste wypłowienie uchodzi za wadę stanu i nie jest tym samym co abrashSubtelne zmiany barwy w dywanie wykonanym ręcznie, często widoczne jako poziome pasy w poprzek pola dywanu. Powstają dlatego, że kolejne partie barwnika nigdy nie są identyczne, że różnice w zawartości tłuszczu i olejów w wełnie sprawiają, iż barwy z upływem lat zmieniają się nierównomiernie, a w kremowych partiach tkanych z wełny niefarbowanej także dlatego, że włókno z wiekiem zmienia odcień. Abrash z czasem często staje się wyraźniejszy, dlatego w starszym dywanie uchodzi za oznakę barwników naturalnych i pracy ręcznej, a nie za wadę, a w nowszym dywanie nadal kontroluje się jednolitość barwy. Naśladują go celowo dywany maszynowe i niektóre nowe dywany ręcznie wiązane., łagodne zróżnicowanie barw wynikające z partii barwnika i wełny. Ogranicza je zasłanianie okien zasłonami lub żaluzjami w godzinach największego nasłonecznienia, folia filtrująca UV, kawałek tkaniny położony na odsłoniętym fragmencie oraz okresowe obracanie dywanu; dywan wystawiony na zewnątrz do wysuszenia na słońcu nie powinien zaś długo leżeć licem w mocnym słońcu.